Âm Lịch Và Lịch Tiết Khí Khác Nhau Ra Sao?
Âm lịch đếm thời gian theo tuần trăng, còn lịch tiết khí đếm theo vị trí mặt trời. Bát Tự dùng lịch tiết khí. Nhầm hai hệ này là nguyên nhân của phần lớn lỗi khi tự lập lá số.
Hai hệ đếm khác nhau thế nào
| Âm lịch | Lịch tiết khí | |
|---|---|---|
| Căn cứ | Chu kỳ mặt trăng | Vị trí mặt trời trên hoàng đạo |
| Mốc đổi tháng | Mùng 1 (ngày trăng non) | Ngày giao tiết |
| Độ dài tháng | 29 hoặc 30 ngày | Khoảng 30–31 ngày |
| Mốc đổi năm | Mùng 1 Tết | Lập Xuân (~4/2) |
| Bám mùa | Trôi nổi, phải thêm tháng nhuận | Bám sát, cố định |
Lịch mà người Việt gọi là “âm lịch” thực ra là âm dương lịch: tháng theo trăng nhưng có cài tháng nhuận để năm không trôi quá xa so với mùa. Chính cơ chế nhuận ấy cho thấy tuần trăng và mùa vốn không khớp nhau.
Vì sao Bát Tự chọn tiết khí
Vì môn này luận bằng ngũ hành, mà ngũ hành gắn với khí hậu bốn mùa: xuân Mộc vượng, hạ Hỏa vượng, thu Kim vượng, đông Thủy vượng. Mùa do mặt trời quyết định, không do mặt trăng.
Nếu lấy mốc âm lịch, cùng một “tháng Giêng” có năm rơi vào giữa đông, có năm đã sang xuân — khí hoàn toàn khác nhau, mà lá số lại ghi giống nhau. Vậy thì không luận được.
Ảnh hưởng thực tế tới lá số
Trụ Năm. Sinh sau Tết nhưng trước Lập Xuân thì vẫn thuộc năm cũ.
Trụ Tháng. Sinh đầu tháng âm nhưng chưa qua giờ giao tiết thì vẫn thuộc tháng trước.
Hai lỗi này đều làm đổi hẳn một trụ. Trụ Tháng lại là trụ nặng nhất khi cân vượng suy, nên sai nó là sai luôn dụng thần.
Vậy âm lịch còn dùng vào việc gì
Vẫn dùng nhiều, chỉ là không dùng để dựng bốn trụ.
Ngày âm thường được ghi kèm cho dễ đối chiếu. Các phép chọn ngày dân gian như Tam Nương, Nguyệt Kỵ đều tính theo ngày âm. Cúng giỗ, lễ tết cũng theo âm lịch.
Nói gọn: dựng lá số thì dùng tiết khí, còn tục lệ và chọn ngày dân gian thì dùng âm lịch. Hai hệ song song, mỗi hệ có việc của nó.
Đọc tiếp
Tiết khí là gì · Lập Xuân — mốc đổi năm · 24 tiết khí trong năm · Cách lập lá số Bát Tự
Lập lá số tại đây — chỉ cần nhập ngày dương lịch, hệ thống tự quy đổi theo tiết khí.
Đọc tiếp
-
Thư viện
Thông Căn Là Gì? Vì Sao Thiên Can Phải Có Gốc
Thông căn là thiên can có gốc dưới địa chi. Ba mức gốc, vì sao can không gốc thì yếu…
-
Thư viện
Thấu Xuất Là Gì? Khi Khí Ẩn Trong Địa Chi Lộ Lên Thiên Can
Thấu xuất là hiện tượng tàng can trong địa chi xuất hiện trên thiên can. Vì sao điều đó khiến…
-
Thư viện
Thiên Can Tương Khắc: Bảng Khắc Và Mức Độ Nặng Nhẹ
Quan hệ khắc giữa mười Thiên Can theo vòng ngũ hành. Khắc cùng âm dương nặng hơn, và khi nào…