Ngũ Hành Theo Bốn Mùa: Hành Nào Đương Lệnh Mùa Nào

Mỗi mùa có một hành đương lệnh: xuân Mộc, hạ Hỏa, thu Kim, đông Thủy. Riêng Thổ nắm quãng cuối của cả bốn mùa.

Bảng phân mùa

Tháng ở đây tính theo tiết khí, không phải âm lịch.

Vì sao Thổ không có mùa riêng

Vì Thổ giữ vai chuyển tiếp. Bốn hành kia ứng với bốn giai đoạn rõ rệt của khí — vươn lên, bùng tỏa, thu lại, tàng ẩn. Còn giữa hai giai đoạn phải có một quãng đệm để chuyển đổi, và đó là Thổ.

Vì vậy Thổ chiếm bốn quãng cuối mùa, mỗi quãng khoảng mười tám ngày, ứng với bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi.

Cùng một hành, khác mùa thì khác hẳn

Đây là điều quan trọng nhất khi đọc lá số.

Mệnh Hỏa sinh giữa mùa hè thì đã quá vượng, cần Thủy tiết chế. Cũng mệnh Hỏa ấy sinh giữa mùa đông thì lạnh lẽo yếu ớt, lại cần thêm Hỏa và Mộc để sưởi.

Hai người cùng mệnh Hỏa mà dụng thần trái ngược nhau — chỉ vì khác mùa sinh. Đây là lý do không thể tra bảng “mệnh X thì hợp màu Y” một cách máy móc.

Ảnh hưởng tới việc chọn dụng thần

Mùa sinh là căn cứ của cả hai phép chọn dụng thần chính:

Phù ức dùng mùa sinh để cân mạnh yếu — đắc lệnh thì mạnh, thất lệnh thì yếu.

Điều hậu dùng mùa sinh để xét nóng lạnh khô ẩm — sinh mùa đông thì hàn cần Hỏa sưởi, sinh mùa hè thì táo cần Thủy nhuận.

Hai phép này đôi khi cho hai đáp án khác nhau, và thông lệ là ưu tiên Điều hậu khi khí hậu lệch quá nặng.

Khí trong mùa cũng thay đổi

Chi tiết hơn nữa: ngay trong một mùa, khí cũng không đều. Đầu mùa còn dư khí của mùa trước, giữa mùa khí thuần nhất, cuối mùa đã nhen mầm mùa sau.

Điều này ghi lại trong cấu trúc tàng can của từng chi, và trong phép xét nhân nguyên tư lệnh — xem can nào đang đương quyền tại đúng ngày sinh.

Đọc tiếp

Vượng – Tướng – Hưu – Tù – Tử · Tiết khí là gì · Phép Điều Hậu · Bản khí, trung khí, dư khí

Lập lá số để xem bạn sinh mùa nào và hành nào đang đương lệnh.