Centaur 2060 Chiron

Ai đặt tên cho Chiron?

Chiron là nhân mã thông thái, thầy dạy của Achilles, Asclepius và Jason. Bị mũi tên tẩm độc của Heracles bắn trúng, Chiron bất tử nên không chết mà phải chịu đau mãi; cuối cùng ông xin từ bỏ sự bất tử để đổi lấy tự do cho Prometheus. Từ đó các nhóm centaur sau này đều được đặt tên theo các nhân mã trong thần thoại.

Charles Kowal phát hiện Chiron ngày 1/11/1977 trên ảnh chụp tại Palomar. Đây là centaur đầu tiên được biết – một nhóm thiên thể có quỹ đạo nằm giữa Sao Mộc và Hải Vương. Năm 1988–1989, Chiron bất ngờ sáng lên và xuất hiện đầu sao chổi, nên nó mang thêm ký hiệu sao chổi 95P/Chiron.

Kích thước, cấu tạo và quỹ đạo của Chiron

Chiron di chuyển giữa quỹ đạo Sao Thổ (8,5 AU) và Thiên Vương (18,8 AU), một vòng mất khoảng 50 năm. Đường kính ước tính khoảng 200 km. Các lần che sao từ năm 2011 cho thấy quanh Chiron có cấu trúc giống vành đai hoặc lớp bụi.

Với độ lệch tâm 0,379, khoảng cách từ Chiron tới Mặt Trời dao động giữa 8,50 AU và 18,9 AU – từ giữa quỹ đạo Sao Mộc và Sao Thổ ra gần quỹ đạo Thiên Vương; quỹ đạo nghiêng 6,9°. Chu kỳ tự quay đo được là 5,92 giờ. Bề mặt phản xạ khoảng 16% ánh sáng Mặt Trời – sáng vừa phải, như đá xám.

Nếu đặt cạnh địa danh Việt Nam, Chiron (200 km) gấp khoảng 2,0 lần khoảng cách Hà Nội – Hải Phòng.

Vị trí hôm nay và cách quan sát

Hôm nay (31/10/2026) Chiron nằm trong chòm Song Ngư. Khoảng cách tới Trái Đất là 17,3 AU, tức 2,58 tỷ km; tới Mặt Trời là 18,2 AU. Ánh sáng đi từ Chiron tới Trái Đất mất 2,4 giờ. Độ sáng biểu kiến khoảng cấp 18,1: chỉ kính thiên văn cỡ lớn của đài quan sát mới ghi nhận được. Nó đang ở gần vị trí đối diện Mặt Trời (ly giác 170°), mọc lúc chạng vạng và ở trên trời gần như suốt đêm.

Khoảng 26/10/2027, Chiron đến vị trí xung đối trong chòm Bạch Dương, cách chúng ta 17,0 AU, với độ sáng cỡ cấp 18,0.

Chiêm tinh nói gì về Chiron?

Chiron là thiên thể nhỏ được chiêm tinh dùng rộng rãi nhất, gần như ngang hàng với các hành tinh. Nó tượng trưng cho "vết thương gốc" của mỗi người và năng lực chữa lành nảy sinh từ chính vết thương đó; vị trí theo nhà chỉ ra lĩnh vực đời sống ta dễ tổn thương nhất nhưng cũng là nơi ta có thể giúp người khác. "Chiron hồi quy" xảy ra quanh tuổi 50, được xem là cột mốc tổng kết và chữa lành. Ký hiệu của Chiron có hình chiếc chìa khóa (⚷).

Nhìn từ Trái Đất, Chiron hôm nay (31/10/2026) đứng ở 28°06′ Bạch Dương, đang đi lùi (nghịch hành). Nó ở cung Bạch Dương từ năm 2018 đến năm 2027 (tính cả những lần đi lùi qua lại ranh giới). Thời điểm chuyển cung kế tiếp là 19/4/2027, sang cung Kim Ngưu. Khi đọc lá số, nhà chiêm tinh xem Chiron nằm ở nhà nào và tạo góc chiếu gì với Mặt Trời, Mặt Trăng, cung Mọc.

Chiron: những câu hỏi hay gặp

Xem thêm

• Cùng nhóm
  10199 Chariklo, 8405 Asbolus, 5145 Pholus, 7066 Nessus, 10370 Hylonome (Centaur)
• Kích thước tương tự
  19 Fortuna, 7 Iris, 24 Themis, 45 Eugenia
• Chòm sao hôm nay
  Song Ngư
• Cung hoàng đạo
  Bạch Dương – chòm sao cùng tên: Bạch Dương
• Truyền thuyết
  Bán Nhân Mã: chòm nhân mã ở trời Nam thường được cho là chính nhân mã thông thái Chiron
• Lịch chiêm tinh
  Sự kiện thiên văn năm 2026 · sự kiện tới ở cung Bạch Dương: Xuân phân 21/03/2027
• Tra cứu
  Bảng tiểu hành tinh

Nguồn: phần tử quỹ đạo và thông số vật lý từ Cơ sở dữ liệu thiên thể nhỏ của JPL (NASA) và Trung tâm Tiểu hành tinh (MPC), qua dữ liệu mở của KStars và Stellarium; mô hình hình dạng từ Hệ thống dữ liệu hành tinh (PDS) qua Celestia. Vị trí và lịch đổi cung là kết quả tính gần đúng theo quỹ đạo Kepler. Diễn giải chiêm tinh là quan niệm văn hóa, không phải kết luận khoa học.