Chòm sao Hội Giá (Pictor)
Ký hiệu Pic, tên Latinh Pictor: đó là chòm sao Hội Giá, rộng 246,7 độ vuông, hạng 59/88 về kích thước, nằm ở phía nam xích đạo trời. Tên Latinh Pictor chỉ giá vẽ của họa sĩ. Dẫn đầu về độ sáng là α Pic, cấp 3,24. Thời điểm quan sát tốt nhất ở Việt Nam là khoảng 21 giờ tháng 1.
| Tên Latinh | Pictor (tên Việt khác: Giá Vẽ) |
|---|---|
| Viết tắt | Pic |
| Sở hữu cách | Pictoris |
| Diện tích | 246,739 độ vuông (0,60% bầu trời) |
| Xếp hạng diện tích | 59/88 |
| Tọa độ tâm | RA 5h40m, Dec −54,2° |
| Thấy trọn ở vĩ độ | từ 90° Nam đến 26° Bắc |
| Tháng đẹp nhất | tháng 1 (khoảng 21 giờ) |
| Sao sáng hơn cấp 6 | 23 (2 sao sáng hơn cấp 4) |
| Sao sáng nhất | α Pic, cấp 3,24 |
| Nguồn gốc | do Lacaille đặt (1756) |
| Họ chòm sao | La Caille |
| Giáp ranh | Kiếm Ngư, Thuyền Để, Thiên Cáp, Điêu Cụ, Thuyền Vĩ, Phi Ngư |
Chòm sao Hội Giá ra đời thế nào?
Hội Giá là chòm sao do Lacaille đặt để lấp khoảng trống giữa những chòm cổ ở bầu trời Nam, xuất hiện trên bản đồ năm 1756 và được hoàn chỉnh trong Coelum Australe Stelliferum (1763). Tên gốc của Lacaille là Equuleus pictoris (giá vẽ của họa sĩ).
Chòm sao có sao Beta Pictoris, quanh nó là một đĩa bụi và hành tinh trẻ – một trong những "hệ Mặt Trời đang hình thành" được nghiên cứu nhiều nhất.
Khi nào thấy chòm sao Hội Giá?
Ngày 15/1, chòm sao qua kinh tuyến trời Hà Nội vào 21:56; khi đó tâm chòm cao 15° về phía nam. Hôm ấy chòm sao mọc lúc 18:05 (hướng nam, chếch đông 30°), lặn lúc 1:46 (hướng nam, chếch tây 30°); thời gian nằm trên chân trời khoảng 7 giờ 41 phút. Sang tháng 2, cùng vị trí ấy đến sớm hơn khoảng 2 giờ, nên chòm sao đã ngả về tây khi trời vừa tối. Hãy bắt đầu từ Canopus – sao sáng của chòm Thuyền Để; dịch khoảng 7° về phía tây là tới giữa chòm Hội Giá.
Toàn bộ chòm nằm phía bắc xích vĩ −66,6°, nên ở bất cứ tỉnh nào cũng thấy trọn. Người ở TP.HCM thấy chòm sao cao hơn, khoảng 25° so với 15° ở Hà Nội.
Các sao chính của chòm Hội Giá
| Sao | Tên phương Đông | Cấp | Màu | Kinh độ hoàng đạo 2026 |
|---|---|---|---|---|
| α Pic | – | 3,24 | trắng | 24°30′ Sư Tử |
| β Pic | – | 3,85 | trắng | 22°54′ Song Tử |
| γ Pic | – | 4,50 | cam | 22°36′ Song Tử |
| δ Pic | – | 4,72 | trắng xanh | 7°42′ Cự Giải |
| HIP 28991 | – | 5,04 | cam | 11°00′ Cự Giải |
| η2 Pic | – | 5,05 | đỏ cam | 1°06′ Song Tử |
| HIP 27621 | – | 5,16 | vàng | 24°48′ Song Tử |
| 61 Pic | – | 5,20 | cam | 23°30′ Cự Giải |
α Pic là sao sáng nhất chòm Hội Giá, màu trắng, cấp 3,24, cần trời ngoại ô hoặc nông thôn. Xếp sau là β Pic, cấp 3,85 và γ Pic, cấp 4,50. 2 sao sáng hơn cấp 4 tạo nên hình dáng chính của chòm, cùng 21 sao mờ hơn nhưng vẫn trong tầm mắt thường.
Hội Giá ảnh hưởng thế nào trong chiêm tinh?
Chiêm tinh truyền thống chỉ dùng các chòm sao cổ và những sao sáng gần hoàng đạo. Hội Giá được thêm vào bản đồ sao từ giữa thế kỷ 18, các sao lại mờ, nên hầu như không xuất hiện trong luận giải lá số; nếu có, người ta dựa vào biểu tượng giá vẽ của họa sĩ.
Tính cho vĩ độ Hà Nội: tâm Hội Giá mọc khi 2°42′ Sư Tử đang ở chân trời phía đông, và qua kinh tuyến khi 25°18′ Song Tử ở MC. Theo truyền thống paranatellonta của Manilius, người có cung Mọc hoặc MC ở các độ này mang thêm biểu tượng giá vẽ của họa sĩ.
Sao sáng nhất α Pic nằm ở 24°30′ Sư Tử theo hoàng đạo nhiệt đới (vĩ độ hoàng đạo −83,0°, năm 2026), quá xa hoàng đạo để được dùng trong cách đọc sao cố định thông thường.
Chòm Hội Giá trong thiên văn phương Đông
Từ Việt Nam, Hội Giá nằm thấp ở chân trời phía nam, rõ nhất vào các tối tháng 1.
Câu hỏi thường gặp về chòm sao Hội Giá
Chòm Hội Giá có nghĩa là gì?
Hội Giá (Pictor) là chòm sao hình giá vẽ của họa sĩ ở phía nam xích đạo trời, rộng 246,7 độ vuông, do Lacaille đặt (1756).
Mấy giờ thì thấy chòm Hội Giá?
Khoảng tháng 12 đến tháng 2, vào đầu đêm. Mốc cụ thể: 21:56 ngày 15/1 chòm sao ở cao nhất. Lưu ý: mọi nơi đều thấy trọn chòm sao.
Sao nào sáng nhất trong chòm sao Hội Giá?
Đó là α Pic, cấp 3,24, ánh trắng.
Hội Giá ảnh hưởng thế nào trong chiêm tinh?
Đây là chòm sao hiện đại nên không có trong sách chiêm tinh kinh điển. Nếu xét chòm "cùng mọc", tâm chòm mọc cùng 2°42′ Sư Tử ở vĩ độ Hà Nội.
Làm sao tìm chòm sao Hội Giá?
Lấy Canopus làm mốc: chòm Hội Giá nằm cách đó chừng 7° về phía tây.
Các chòm sao gần Hội Giá
- Họ La Caille
- Cùng mùa ngắm (tháng 1)
- Tra cứu
Ranh giới và hình chòm sao: IAU, d3-celestial (BSD). Độ sáng, màu sao: Hipparcos. Tính toán thiên văn: Astronomy Engine (MIT). Chiêm tinh: Ptolemy, Manilius – chỉ để tham khảo.