Chòm sao Ô Nha (Corvus)
Ô Nha (Corvus, viết tắt Crv) là chòm sao rộng thứ 70 trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, với diện tích 183,8 độ vuông ở thiên cầu nam. Chòm sao mang hình tượng con quạ. Sao sáng nhất là Gienah (γ Crv), cấp sao 2,58. Từ Việt Nam, nên ngắm chòm sao vào các tối tháng 4 đến tháng 6.
| Tên Latinh | Corvus (tên Việt khác: Con Quạ) |
|---|---|
| Viết tắt | Crv |
| Sở hữu cách | Corvi |
| Diện tích | 183,801 độ vuông (0,45% bầu trời) |
| Xếp hạng diện tích | 70/88 |
| Tọa độ tâm | RA 12h26m, Dec −18,4° |
| Thấy trọn ở vĩ độ | từ 90° Nam đến 65° Bắc |
| Tháng đẹp nhất | tháng 5 (khoảng 21 giờ) |
| Sao sáng hơn cấp 6 | 18 (4 sao sáng hơn cấp 4) |
| Sao sáng nhất | Gienah (γ Crv), cấp 2,58 |
| Nguồn gốc | chòm cổ trong danh mục của Ptolemy (thế kỷ 2) |
| Họ chòm sao | Vũ Tiên |
| Giáp ranh | Xử Nữ, Trường Xà, Cự Tước |
Truyền thuyết về chòm Ô Nha
Xét về lịch sử, Ô Nha là một trong 48 chòm sao được Claudius Ptolemy liệt kê trong sách Almagest (khoảng năm 150), phần lớn kế thừa từ thiên văn Babylon và Hy Lạp cổ.
Apollo sai con quạ đi lấy nước; nó la cà ăn sung rồi đổ lỗi cho con rắn nước. Apollo phạt quạ ở yên trên trời, cạnh chiếc cốc (Cự Tước) mà không bao giờ uống được nước vì bị Trường Xà canh giữ.
Khi nào thấy chòm sao Ô Nha?
Bốn sao sáng xếp thành hình tứ giác lệch, nằm ở phía tây nam sao Spica.
Lấy ngày 15/5 làm mốc: lúc 20:49, chòm sao ở vị trí cao nhất trong đêm, khoảng 51° về phía nam nếu nhìn từ Hà Nội. Chòm sao mọc từ chân trời đông, chếch nam 20° vào 15:20 và lặn xuống chân trời tây, chếch nam 20° vào 2:19, tổng cộng 10 giờ 59 phút trên nền trời. Sang tháng 6, cùng vị trí ấy đến sớm hơn khoảng 2 giờ, nên chòm sao đã ngả về tây khi trời vừa tối. Hãy bắt đầu từ Spica – sao sáng của chòm Xử Nữ; dịch khoảng 15° về phía tây nam là tới giữa chòm Ô Nha (khoảng 1 gang tay khi duỗi thẳng cánh tay).
Từ Hà Giang đến Cà Mau, cả chòm sao đều lên khỏi chân trời. Càng vào Nam chòm sao càng cao: 61° ở TP.HCM, 51° ở Hà Nội.
Những sao nổi bật của Ô Nha
| Sao | Tên phương Đông | Cấp | Màu | Kinh độ hoàng đạo 2026 |
|---|---|---|---|---|
| Gienah (γ Crv) | – | 2,58 | trắng xanh | 11°06′ Thiên Bình |
| Kraz (β Crv) | – | 2,65 | vàng | 17°42′ Thiên Bình |
| Algorab (δ Crv) | – | 2,94 | trắng xanh | 13°48′ Thiên Bình |
| Minkar (ε Crv) | – | 3,02 | cam | 12°00′ Thiên Bình |
| Alchiba (α Crv) | – | 4,02 | trắng ngả vàng | 12°36′ Thiên Bình |
| η Crv | – | 4,30 | trắng ngả vàng | 14°12′ Thiên Bình |
| HIP 60221 | – | 5,14 | cam | 10°36′ Thiên Bình |
| HIP 61910 | – | 5,17 | trắng ngả vàng | 15°00′ Thiên Bình |
Gienah (γ Crv) là sao sáng nhất chòm Ô Nha, màu trắng xanh, cấp 2,58, cần trời ngoại ô hoặc nông thôn. Xếp sau là Kraz (β Crv), cấp 2,65 và Algorab (δ Crv), cấp 2,94. 4 sao sáng hơn cấp 4 tạo nên hình dáng chính của chòm, cùng 14 sao mờ hơn nhưng vẫn trong tầm mắt thường.
Ý nghĩa chiêm tinh của chòm Ô Nha
Ptolemy cho các sao của Ô Nha mang tính Hỏa tinh và Thổ tinh. (Nguồn: Tetrabiblos của Ptolemy, thế kỷ 2.)
Người luận sao cố định vì vậy liên hệ chòm này với Hỏa tinh: hành động, cạnh tranh và nhiệt huyết, cùng chút Thổ tinh (trách nhiệm, giới hạn và thời gian).
Chiêm tinh Hy Lạp – La Mã còn xét các chòm "cùng mọc" (paranatellonta): theo Manilius (Astronomica, quyển V), người sinh khi một chòm sao vừa mọc sẽ mang dấu ấn hình tượng của nó. Ở Hà Nội, tâm chòm Ô Nha mọc cùng lúc với 12°54′ Thiên Bình và qua kinh tuyến khi điểm Thiên Đỉnh (MC) ở 7°06′ Thiên Bình.
Vị trí hoàng đạo nhiệt đới (năm 2026) của các sao chính: Gienah ở 11°06′ Thiên Bình (vĩ độ hoàng đạo −14,5°), một trong 15 sao cố định Behenian của chiêm tinh trung cổ. Một hành tinh trong lá số nằm cách các kinh độ này trong khoảng 1° được coi là "hợp" với sao; do tuế sai, các vị trí này tăng khoảng 1° sau mỗi 72 năm.
Phương Đông nhìn chòm Ô Nha thế nào?
Bốn sao chính của Ô Nha là tú Chẩn (Chẩn Thủy Dẫn), tú cuối cùng của Chu Tước phương Nam, thường được xếp là sao tốt trong lịch chọn ngày.
Hỏi đáp nhanh về chòm Ô Nha
Chòm sao Ô Nha là gì?
Đó là chòm Corvus trong 88 chòm sao IAU, mang hình tượng con quạ; chòm rộng 183,8 độ vuông, chòm cổ trong danh mục của Ptolemy (thế kỷ 2).
Mấy giờ thì thấy chòm Ô Nha?
Khoảng tháng 4 đến tháng 6, vào đầu đêm. Mốc cụ thể: 20:49 ngày 15/5 chòm sao ở cao nhất. Lưu ý: mọi nơi đều thấy trọn chòm sao.
Ngôi sao sáng nhất chòm Ô Nha là sao nào?
Sao sáng nhất là Gienah (γ Crv): cấp 2,58, màu trắng xanh.
Ô Nha ảnh hưởng thế nào trong chiêm tinh?
Theo Ptolemy (Tetrabiblos), các sao của Ô Nha mang tính Hỏa tinh và Thổ tinh.
Tìm chòm Ô Nha bằng cách nào?
Tìm sao sáng Spica rồi nhìn về phía tây nam khoảng 15°.
Chòm sao liên quan
- Họ Vũ Tiên
- Cùng mùa ngắm (tháng 5)
- Tra cứu
Ranh giới và hình chòm sao: IAU, d3-celestial (BSD). Độ sáng, màu sao: Hipparcos. Tính toán thiên văn: Astronomy Engine (MIT). Chiêm tinh: Ptolemy, Manilius – chỉ để tham khảo.